हमरी पछ्याण मलिकार्जुन देवता

राधिका जोशी
देशका सातौं धाममी गणिया दार्चुला खास धार्मिक पर्यटकीय तिर्थस्थल मालिकार्जुनमी असार शुक्ल त्रियोदशीका दिन भौती ठूलो पूजा रे जात्रा लागन्छ । दार्चुलाका लेकम बेल्टका मालिकार्जुन गाउँपालिकामी पड्या शैल्यशिखर मालिकार्जुन धाममी हरेक वर्ष असार शुक्ल त्रयोदशी रे कार्तीक शुक्ल त्रयोदशिका दिन ठूलो पूजा रे जात्रा लाग्द्या अरुन्छ ।

हिन्दु धर्म माण्यानको आस्थाको धरोहर हो शैल्याशिखर मालिकार्जुन । तबैकी त ब्या अरेका महिला (पुतारी ) रे बर्तु अ¥याका बैकान यै ठौर १५ दिन आगाइ बठै चोखा होइवर जानान । यै ठौर भगवान शिव रे पार्वती बसस्या भैकन खास गरिबर ब्या भएका जोडी दर्शन अद्दु जान्या चलन छ । मलिकार्जुन धामको जैले दर्शन अ¥यो तैका सबै पाप नास हुन्या, पुण्य कमौन्या भुणाइ छ ।

आजी जैका नन्तिना आथिन उलै नन्तिना पाउनान भुण्न्या विश्वास रह्या छ । शैलयशिखरो दर्शन अद्दाई नेपालका दार्चुला, बैतडी, डडेल्धुरा, कैलाली, कञ्चनपुर रे भारतका उत्तराखण्डबठे लै भौत मान्सु पूजाआजा अद्दाइ औनाहन् । हजारौ मान्सौनको भिड लाग्द्या सैल्यशिखर मालिकार्जुनको भौती पुरान िहानी छ ।

मालिकार्जुन देवता अर्थात, शैलयशिखर शिव भगवानका आठक्औटी रानी थ्या । उनसब्बै आठ रानीन शैल्यशिखरका ठौरै बसनथ्या । दार्चुलाका शैल्यशिखरा नजिक लेकम बेल्टैमाइ उनरी तिन सब्बै रानि बसन्थ्या । तिन सब्बै रानि बस्या ठौर अइललै मन्दिर बनाइराइछ भुण्या शुकबार पड्या चतुदर्शीका रोजै यिन मन्दिरौनमाइ लै पूजा आजा अद्या भक्तौनकी भिड लागन्छे । चतुर्दशीका रोजै यिनै मन्दिरौनमाइलै मेला लागन्छे । भौत दुर बठे पुजा अद्या मान्सु अनाहन यिन सवै भगवतिनको पूजा आरधना अद्दाई ।

शल्यशिखरमी मात्तरी नहोइबर मालीकार्जुन गाउँपालीकाका मड मन्दीर, लेकम गाउँपालीका ५ मैखोली, उचाकोट, गराडि लगायता ठौरलै मालिकार्जुन देवता बस्साहन । अइल त मलिकार्जुना भक्तौनले आफु जै जै ठौर गयो तै तै ठौर उनरो बास बनायाछन् । शैलयशिखर मन्दिर नजाइ सक्द्या मान्सौनले आफ्ना ठौर राखिबर धुमधामसित पुजाआजा रे मेला लगौनाहन ।

दमौ बाजा बजाइवर नाचगान अद्या रे मेलामी ब्यपार रे निका निका खेल खेलाईबर मेलामाइ औन्यानलाई खुसि बनाउनाहन । दमौ बजाउन्या मान्सौनकोलै भिड लागन्छ । कै ले कति निको दमौ बजौन्या भुण्या बाजी थापाथाप हुन्छी । मेलामी रातभरी दमौ बजौनाहन रे विहान जो छानीयो उइलाई पुरुस्कारलै दिनाहन । जातमी डेउडा, ठाडो खेल, ढुस्को रे औल्या खेल खेल्लाहन ।

इसरी मनाइनया मलिकार्जुनो मेला पुरानो ऐतिहासिक, सांस्कृतिक रे धार्मीक महत्वा माणीन्छ भुण्या, ब्यापार अद्दाइ लै खुब निको माणीन्छ । आजी मेलामाइ आफ्ना आफन्तौन्सित भेट हुन्या भया हुनानलै भौती जसा आफन्त भेट्याइल्या मात्तरीलै औनाहान । तवैखित यै मेलालाई भेटघाटका रुपमी हेद्या अरिन्छ । तवलै अहिल आइबर मेला आफ्नो पन हराउन पैरहेको तै ठौरका मान्सौनकी भुणाइ छ ।

यो सामग्री डोटेली भाषामा प्रकाशन गरेका हौँ –सम्पादक 

(राधिका जोशी जनता टेलिभिजनको कार्यक्रम बाइलाइनमा रिर्पोटिङ गर्नुहुन्छ )

 

Janata Tv

प्रतिक्रिया दिनुहोस्
विशेष

– राधिका जोशी सुनिँदै, बोलिँदै अनि लेखिँदै आयो, ‘स्वास्थ्य संस्था मन्दिर अनि र डाक्टर भगवान ।’ जसरी हामी मन्दिरमा फूलअक्षता…

–प्रतिमा चौधरी कसैले तपाईंको इमानदारिता, साँचोपन, बुद्धिमत्ता वा राम्रो पक्षबारेमा थाहा पाउन सक्दैनन्, जबसम्म तपाईं आफ्नो कामद्वारा उदाहरण प्रस्तुत गर्नु…

–रामकुमार/पुष्पा/शिव काठमाडौं । रेशम चौधरी अर्थात् २०७४ मा भएको संघीय निर्वाचनमा कैलाली क्षेत्र नम्बर १ बाट निर्वाचित सांसद । तत्कालीन…

काठमाडौं । विदेश जानकै लागि नक्कली विवाह गरेको घटना त हामीले प्रशस्तै सुने देखेका छौँ, तर अब घटना यस्ता पनि…

कृषिमा व्यावसायीकरण, विशिष्टीकरण तथा औद्योगिकरणका माध्यमबाट बेमौसमी तरकारी तथा फलफुल ठूलो परिमाणमा छिमेकी देश भारत, बङ्गलादेश लगायत खाडी मुलुकहरू, थाइल्याण्ड…

–अर्जुन थपलिया गान्धीले अहिंसात्मक आन्दोलनको सहारा लिए । जसलाई ‘सत्याग्रह’को नाम दिइयो । गान्धीले इष्टइन्डिया कम्पनीको बेलायती शासनबाट भारत स्वतन्त्र…