‘भिजन कागेश्वरी’ नै नगर समृद्ध बनाउने मूलमन्त्र

नुवाकोटमा जन्म । तर ५ वर्ष नहुँदै परिवार भक्तपुरको दुवाकोट सरेपछि बिन्दु पुडासैनी सिम्खडाको बाल्यकाल दुवाकोटमै बित्यो । चाँगुनारायण स्कुलबाट एसएलसी उत्तीर्ण गरेपछि कान्तिपुर क्याम्पसमा उच्चशिक्षा अध्ययन । स्वास्थ्य स्वयम्सेविका अभियानसँगै राजनीतिमा सक्रियता बढ्यो । स्वास्थ्य सेवाका लागि गाउँबस्ती चाहर्नु भएकी सिम्खडाले समाजलाई नजिकबाट बुझ्नु भयो । २०७४ को स्थानीय तह निर्वाचनमा कागेश्वरी मनोहरा नगरपालिकामा उपमेयर विजित हुनुभयो । प्रस्तुत छ उहाँसँग जनता समाचार डटकमका लागि कान्ति न्यौपानेले गरेको संक्षिप्त कुराकानीः

समाजमा स्वास्थ्य क्षेत्रबाट क्रियाशील हुनुहुन्थ्यो, उपमेयर हुँदा भूमिका फरक हुन्छ, कस्तो अनुभूति भइरहेको छ ?

पहिलादेखि नै गाउँघरका दिदीबहिनी भेला पारी, घरघरमा गएर आफैँ सक्षम र सबल हुनुपर्छ भन्ने सोच निर्माण गर्ने, दिदीबहिनीका समस्या सुनिदिने र मिलेसम्म उपाय पनि खोज्ने कार्यमा लागिरहेको थिएँ । त्यसपछि म स्वास्थ्य स्वयंसेविका भएर गाउँघरमा स्वास्थ्यसम्बन्धी जनचेतना जगाउने काम गर्न थालेँ । त्यहीक्रममा २०४८ मा मदन भण्डारी थलीचौरमा आउनुभएको थियो । म पनि उहाँको भाषण सुन्न गएको थिएँ । भाषण सुनेसकेपछि मलाइ पनि आफूले केही गर्नुपर्छ भन्ने भावना जागृत भयो ।

अनि त्यसपछि नेकपा एमालेमा आबद्ध भएर सामाजिक र राजनीतिक जीवन पनि अघि बढाउन थालेँ । राजनीतिमा लामो क्रियाशीलतापछि उपमेयर बन्न्न सफल भएकी छु । पहिल्यैदेखि जनताको सेवामा रमाउँदै आएको व्यक्ति हुँ । अब उपमेयरको जिम्मेवारीबाट जनताको सेवामा लाग्ने मौका मिलेको छ । त्यो जिम्मेवारी पाउँदा अत्यन्तै खुशी छु ।

उपमेयर भएपछिको भूमिका र जिम्मेवारी कस्तो छ ?

शुरुमा त हामी अलि अन्यौलमा नै पर्यौँ । विस्तारै काम गर्ने प्रणाली बसाउन थाल्यौँ । अहिले नगरपालिकाका मुख्य समस्यामा केन्द्रित छौँ । साथै, दिदीबहिनी र बृद्ध बाआमालाई सहज हुने कार्यक्रम चलाउनेतर्फ केन्द्रित भएका छौँ । महिलाका विकासका लागि कसरी उनीहरुलाई  आत्मनिर्भर बनाउन सकिन्छ भन्नेमा बहस गरिरहेका छौँ र साथै नागरिकमा सचेतना जगाउने र त्यसबाट विकास निर्माणमा अझ सहयोग पुग्छ भन्ने अपेक्षा राखेका छौँ ।

अल्पकालीन र दीर्घकालीन योजना के के छन् ?

अहिलेको मुख्य समस्या बाटो र खानेपानी हो । बाटो व्यवस्थित नहुनाले सर्वसाधारणदेखि लिएर अन्य नागरिकलाई आवतजावतमा समस्या परेको छ । हामी बाटो मर्मतसम्भार र पिचका कार्यमा जोड दिइरहेका छौँ । त्यसमा ढल व्यवस्थापन, पानीको स्रोत जोगाउने, प्राकृतिक सम्पदा विनाश हुनबाट जोगाउने पनि पर्दछ । शहरीकरण बढिरहेकाले जग्गा प्लानिङ र प्लटिङ दिनहुँ भइरहेको छ । र, पानीका मुहान सुक्दै गइरहेका छन् । मेयरसाबले पनि तपार्इं खानेपानीमै जोड दिनु भन्नुभएकाले यसैमा बढी केन्द्रित छु । हामी जनतालाई छिटो खानेपानी वितरण गर्नेतर्फ केन्द्रित छौँ ।

अन्य नगरपालिकाको तुलनामा कागेश्वरीले फरक के योजना बनाएको छ ?

अब, यसमा कस्तो छ भने कतिपय नगरपालिका विकट र कतिपय नगरपालिका पहिले नै घोषणा भइसकेकाले अरु नगरपालिकाका तुलनामा फरक होजस्तो लाग्छ । किनकी यो नगरपालिकामा गाउँ उन्मुख र शहर उन्मुख दुवै कार्यक्रमहरु सञ्चालन गर्नुपर्ने छ । यसका कतिपय वडा अझै पनि कृषि पेशा, गाईबस्तु पालन, दहीदूध उत्पादनमा निर्भर छन् भने कतिपय वडा व्यावसायिकतातर्फ उन्मुख छन् ।

त्यसैका माध्यमबाट हामीले कृषि र गाईबस्तुपालनमा आधारित रहेका जनतालाई कृषितर्फ उन्मुख योजना निर्माण गरेका छौँ । बाख्रापालन, माछापालन, आधुनिक तरकारी खेती, मलबिउबिजनमा अनुदान भने व्यवसायतर्फ उन्मुख जनतालाई व्यावसायिकरुपमा नै अघि बढ्ने योजना निर्माण गरेका छौँ । जसअन्तर्गत नगरउन्मुख कार्यक्रम पनि सञ्चालन गर्ने जस्तै मन्टेश्वरी तालिम, माला बुन्ने, लोकसेवा तयारी कक्षा, विभिन्न भाषाका कक्षा पर्दछन् ।

नगरलाई समृद्ध पार्न के कस्ता योजना छन् ?

हामीले यो नगर समृद्ध बनाउन १० वर्षे ‘भिजन कागेश्वरी’ भनेर दीर्घकालीन योजना बनाएका छौँ । त्यसअन्तर्गत पर्यटकीय स्थल बनाउने, कागेश्वरी गागल सहिद पार्कलाई पिकनिक स्पोर्ट र पर्यटकीय आकर्षणको केन्द्र बनाउने र अहिले हामीले तत्काल गर्ने कार्य भनेको नगर हराभरा बनाउन वृक्षारोपण गर्ने, नजिकै रहेको कान्तिभैरव स्कुल वरिपरि घेरेर वृक्षारोपण, साथै यही नजिकै रहेको पाटेचउरलाई ग्रिनरी गर्ने सम्बन्धमा सर्भे भइरहेको छ । यी हाम्रा तत्कालीन योजना हुन् । सम्भवतः यी योजना तत्काल शुरु हुन्छन् ।

यसका साथै हाम्रा दीर्घकालीन योजना धेरै छन् । त्यसअन्तरगत प्रत्येक घर–एक धारा, एक घर एक बिरुवा भन्ने नाराका साथ अघि बढ्ने लक्ष्य छ । यसका लागि हामीले खानेपानी व्यवस्थापन छिट्टै गर्ने र गमलामै भए पनि केही बिरुवा रोप्न जनतालाई उत्प्रेरित गर्नेछौँ । साथै, फोहोर व्यवस्थापन पनि हामीले जटिल समस्याका रुपमा लिएका छौँ । त्यसका लागि नगरपालिकाले कुहिने फोहोर व्यवस्थापनका लागि डस्टबिन राख्ने र फोहोर कुहियाएर त्यसलाई कम्पोस्ट मलका रुपमा प्रयोग गर्ने र नकुहिने फोहोरलाई नगरपालिकाले नै व्यवस्थापन गर्नेतर्फ ध्यान पुर्याउन खोजेका छौँ । यसका साथै नगरपालिकालाई प्लाष्टिकमुक्त क्षेत्र घोषणा गर्नेतर्फ पनि हाम्रो ध्यान गइरहेको छ ।

नगरलार्इ पर्यटकीय स्थल बनाउने, कागेश्वरी गागल सहिद पार्कलाई पिकनिक स्पोर्ट र पर्यटकीय आकर्षणको केन्द्र बनाउने

तत्कालका लागि काम भएको नदेखिए पनि १० वर्षे अवधिमा धेरै काम हुने देखिएको छ । कागेश्वरी संरक्षणका लागि गएको कागतिहारमा पञ्चधातुबाट निर्मित ५ सय किलोको कागको मूर्ति स्थापना गरेका छौँ र त्यस क्षेत्रको अझै विकास गर्ने कार्यमा पनि हामी लागिरहेका छौँ । त्यसलाई पनि पर्यटकीयस्थलका रुपमा विकास गरी होमस्टे चलाउन प्रयास गरिरहेका छौँ र पुरानो बस्तीलाई पुरानै शैलीमा ढाल्न प्रयासरत छौं । अर्कातर्फ कागेश्वरी मनोहरा नगरपालिकाका पर्ति जग्गा के कति छन् भनेर नापी कार्य शुरु गरिसकेका छौँ । ती जग्गा नापी भइसकेपछि कुन स्थानमा कस्तो व्यवसाय र संघसंस्था सञ्चालन गर्ने भन्नेतर्फ हाम्रो ध्यान जानेछ र यसबाट उद्योग व्यवसाय फस्टाउन मद्दत पुग्नेछ ।

पुरातात्विक बस्तुबारे के हुँदैछ ?

यसको खोज र अन्वेषणका लागि जेष्ठ नागरिकबाट जानकारी लिएर अभिलेख राख्ने काम गर्दैछौं ।

महिलाका हकहित विषयमा के के हुँदैछ ?

म पहिला पनि सामाजिक क्षेत्रमा लागिरहेका हुनाले यसमा सक्दो पहल गरिरहेको छु । यसका लागि सबैभन्दा पहिला त महिलामा चेतना जगाउनु आवश्यक छ । त्यसका लागि महिलालाई आत्मनिर्भर बन्नसक्ने तालिम प्रदान गर्ने हाम्रो योजना छन् । महिला आफैँले पनि २–४ पैसा कमाउने बन्नसक्नु पर्छ । त्यसका लागि विभिन्न अभिमुखीकरण तालिम, सिप सिकाउने र घरव्यबहारका काम सकेर बचेको समय कुनै न कुनै सिपतिर लाग्न प्रेरित गर्नुपर्छ । त्यसो भयो भने महिलामा जागरण आउँछ र आफूले पनि केही गर्नुपर्छ भन्ने भावना विकास हुन्छ । यसका साथै विभिन्न बाध्यतावश एसएलसीसम्म परीक्षा दिनबाट वञ्चित दिदीबहिनीलाई एसएलसी दिने व्यवस्था मिलाउनेतर्फ पनि हाम्रो ध्यान केन्द्रित भइरहेको छ ।

५ वर्षका अवधिमा बनाउनुभएका योजना पूरा होलान् त ?

५ वर्षका लागि जति योजना बनाइएका छन् । ती सबै योजना पूरा नहुन पनि सक्छन् । नगरपालिकाको आयस्रोत, बस्तुस्थितिका आधारमा नगरपालिकाभर विकासका कार्य अघि बढाउनुपर्ने हुनाले ५ वर्षमा लाग्छ, बाटोसाथै जनचेतना जगाउने र केही विकास निर्माणका काम हुनेछन् । यसका लागि आत्मनिर्भरतासम्बन्धी तालिम जगाउन सकिन्छ र यसको माध्यमबाट नागरिकहरु आफै सचेत हुनेछन् र विस्तारै विकास निर्माणका कामहरु अघि बढाइनेछ । तर हामीले बनाएका योजना अनुसार नै काम हुनेछन् । हाम्रो प्रयास रहिरहनेछ ।

Janata Tv

प्रतिक्रिया दिनुहोस्
विशेष

विद्यानन्द राम राजविराज । प्रहरीले चाडपर्वलाई लक्षित सप्तरीमा ११ बुँदे विशेष सुरक्षा योजनाका साथ काम गरिरहेको छ । जिल्लाका सार्वजनिक…

आश्विन शुक्लपक्षको बडा दशैँमा देशका विभिन्न देवीमन्दिर, शक्तिपीठ र कोटघरहरुमा आद्यशक्ति देवी दुर्गा भवानीको पूजाआजा गरिन्छ । सनातन संस्कृतिमा आदिमाता…

काठमाडौं। दशैँ मनाउन २१ लाख ५४ हजार २६ यात्रु काठमाडौं उपत्यकाबाट बाहिरिएका छन् । ट्राफिक प्रहरी महाशाखाका अनुसार सोमबार बेलुकासम्म…

–नारायण भण्डारी नेपाली समाजमा बडो उल्लासपूर्वक मनाइने महान् पर्व बडा दशैंको सातौं दिन आश्विनशुक्ल सप्तमी तिथिमा ज्ञानशक्ति स्वरुपा माता सरस्वतीकोे…

मितिः २०७५ असोज ३० गते मंगलबार बिहान ५ः०० राष्ट्रिय गान ५ः०२ योग दर्शन प्रस्तोताः डा. चिन्तामणि गौतम ५ः१५ मालश्री धुन…

कान्ति न्यौपाने काठमाडौं । विगतमा विभिन्न राजाले बिशेष कार्यक्रममा पहिरिने गरेको श्रीपेज अब खम्बाले लगाएको छ । राजहाँसको प्वाख र…