‘परेलामा पोली–पोली मारे’

प्रधानमन्त्री ओलीको जेल अनुभूति

केपी ओली, मुलुकका प्रधानमन्त्री । नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (नेकपा)का अध्यक्ष । २०५१ मा नेकपा एमालेको ९ महिने सरकारमा गृहमन्त्री । प्रशासन देशमा शान्ति र सुशासन कायम गर्न सफल थियो । त्यो बेला उखान नै थियो, ‘गृहमन्त्री ओली, चलाउदैनन् गोली ।’ २०५२ मा एमालेको संसदीय विभाग प्रमुख र सार्वजनिक लेखा समिति सदस्य रहनुभएका ओली २०५६ मा प्रमुख विपक्षी दलको उपनेताको जिम्मेवारी बहन गरिसक्नु भएको छ । २०४४ देखि नेकपा (एमाले) केन्द्रीय कमिटी सदस्य ओली एकीकृतपश्चात् २०४७ देखि एमालेको कन्द्रीय सदस्य र पाँचौँ महाधिवेशन यता स्थायी कमिटी सदस्य हुँदै नवौँ महाधिवेशनमा एमाले अध्यक्ष बन्नुभयो । २०४४ मा उच्चस्तरीय आयोग र असामान्य स्थिति समर्पण नेकपा (माल)ेको अध्यक्ष ओली २०४७ को जनआन्दोलनमा लुम्बिनी अञ्चल इञ्चार्ज हुनुहुन्थ्यो । दासढुंगा छानबिन आयोग र महाकाली सन्धीसम्बन्धी कार्यदल अध्यक्ष ओलीले विभिन्न समयमा एमालेको प्रचार विभाग तथा विदेश विभाग प्रमुखको कार्यभार समेत सम्हाल्नु भयो ।

२००८ साल फागुन ११ गते तेह्रथुमको पोखरी गाविसस्थित अठराईमा जन्मनुभएका ओलीले विद्यार्थी जीवनमा २०२३ देखि वामपन्थी राजनीतिमा झुुुुकाव राख्नुभयो । २०२५ देखि संगठित क्रियाकलापमा संलग्न उहाँले २०२६ मा नेपाल कम्युनिष्ट पार्टीको सदस्यता प्राप्त गर्नुभयो । झापा विद्रोह संगठन सञ्चालक र झापा आन्दोलन नेतृत्वकारी कमिटी प्रमुखसमेत हुनुभयो । २०२७ मा पक्राउ भएर सातदिनपछि छुटेलगत्तै भूमिगत हुनुभयो । भूमिगत अवस्थाबाटै २०३० मा पुनः पक्राउ पर्नुभयो र त्यसपछि लगातार १४ वर्ष जेल जीवन व्यहोर्नु प¥यो । त्यसअवधिमा चार वर्ष गोलघर, चार महिनाभन्दा बढी समय विभिन्न ठाउँका प्रहरी हिरासतमा बिताउनु भयो । लामो जेलअवधिमा पाइएको दुःख–पीडा र देखे व्यहोरेका थुप्रै अनौठा घटनाका अनुभूति छन् ओलीसँग । तीमध्ये केही अनुभवका प्रसंगः

पञ्चायती व्यवस्थाविरुद्ध सक्रिय हुनेक्रममा २०२५–२६ मा २–४ पटक पक्राउ परेँ । तर त्यसबेला समातेर केही समयमा छोडिदिन्थ्यो । कडा यातना दिइदैँनथ्यो । त्यसैले पक्राउको लेखाजोखा भएन । २०२७ मा झापाबाट पक्राउ गरेर सात दिन थानामा राख्यो । त्यो पटक भने सिमेन्टको चिसो भूईंमा कयौँ रात बिताउनुपर्यो । प्रहरीले कुटपिट नगरे पनि चिसोमा बस्नुपर्दा शारीरिक र मानसिक यातना भयो । छुटेपछि फेरि भूमिगत भएँ । भूमिगत अवस्थाबाटै पार्टीमा क्रियाशील रहँदा २०३० असोज २३ गते रौतहटबाट मोहनचन्द्र अधिकारी र मलाइ सँगै पक्राउ गर्यो । पक्रेर पहिला सिधै जेल लग्यो । त्यहाँ २ दिन राखेर फेरि थानामा पुर्यायो ।

पागलहरु फोहोर खेलाउँथे। उनीहरुले दिसामा भएका जुका र कीरा खान्थे । त्यो देखेर हामीलाई हिरिक्क हिरिक्क हुन्थ्यो

थानामा उभिण्डो पारी झुण्ड्याएर हातमा बाँसले पेल्थे । खानासमेत दिएनन् । मंसिर ३ गते त्यहाँबाट वीरगञ्ज पु¥यायो । एकरात थानामा राखेर ४ गते जेलमा हालियो । २ दिन ठूलो र २ दिन सानो गरी ४ दिनसम्म त्यहाँ राखेर मंसिर ८ गते दुवै जनालाई गाडीबाट काठमाडौं ल्याए । मोहनचन्द्रजीलाई सेन्टर र मलाइ भद्रगोल जेलमा हालियो । ११ गते दुवै जनालाई गोलघरमा राखियो । त्यसबेला त्यहाँ साना र अत्यधिक चिसा १०–११ कोठा थिए । हामीलाई त्यहीमध्येका चिसो कोठामा राखिएको थियो । गोलघरमा राजनीतिक बन्दी मोहनचन्द्रजी र म मात्रै थियौँ । अरु सबै पागल राखिएको थियो । पागलहरुले फोहोर खेलाउने र खाने गर्दथे । उनीहरुले दिशामा भएका जुका र कीरा खान्थे । त्याे देखेर हामीलाई पटकपटक हिरिक्क हिरिक्क हुन्थ्यो । पागलहरु रातभर चिच्याउँथे, सुत्न सकिँदैनथ्यो । मुसा पनि त्यत्तिकै कुदिरहन्थे । भूईंको चिसोले ओढ्ने, ओछ्याउने समेत कुहिएको थियो ।

२०३१ मा गोलघरकै अर्को कोठाको पागलहरु हटाएर त्यहाँ क्याप्टेन यज्ञबहादुर थापालाई ल्याइयो । उनलाई टिम्बुरबोटे काण्डमा संलग्न रहेको आरोपमा ल्याइएको रहेछ । त्यही साल प्रहरीले एउटा केटोलाई चोरीको आरोपमा पक्रिएर बाहिर जेलमा ल्याए । उसलाई प्रहरीले भन्यो, ‘भन किन चोरिस् ?’ तर केटो बोलेन । प्रहरीले उसलाई बेस्सरी पिट्यो । केटो बेहोस भएर लड्यो । प्रहरीले अझै बहाना पार्छस् भन्दै फेरि पिट्यो, त्यति पिट्दा पनि केटो नबोलेपछि साँच्चै बेहोश नै भएछ क्यारे भनेर चेक गर्न सेन्टर जेलबाट डाक्टर बोलाइए । त्यो बेला जेलको अस्पतालमा अच्युतबहादुर श्रेष्ठ भन्ने सर्जन थिए । उनी डरलाग्दो बगरेजस्तो देखिन्थे । उनले चेक गरेर ‘केटो बेहोस भएको होइन, बहाना मात्र गरेको हो’ भनिदिए । प्रहरीले सलाई कोरेर बाल्दै उसको आँखी भौँ र परेलामा पोलेर पिटे । केटो गलेर कपडाको झुप्रोजस्तै लल्याकलुलुक भयो । त्यही अवस्थामा उसलाई गोलघरमा हालिदिए । केटो त्यहीँ म¥यो । १२–१४ वर्षको जस्तो देखिने त्यो केटाको नाम के थियो ? कहाँको थियो । थाहा भएन ।

२०३१ को दशैँअघि असोज २५ गते राति लीला दाहाल, ठगी दाहालगायतकालाई जेलभित्रबाट निकालेर नख्खु ओरालोमा लगेर मारियो । हामीले मरेको भोलिपल्ट मात्रै थाहा पायौँ । उनीहरुलाई मारेपछि राजनीतिक बन्दीहरु झन त्रसित र सशंकित हुन थाले । २०३२ वैशाख जेठतिर हामी दुवैजनालाई गोलघरबाट बाहिर निकाले । २०३३ मंसिरमा नख्खु लगे । त्यहाँ २२ दिन राखेर फेरि सेन्टरमै फर्कायो । र, सोझै गोलघरमा हालियो । हामी गोलघरमा छँदा २०३५ माघ २६ गते क्याप्टेन यज्ञबहादुर थापा र भीमनारायण श्रेष्ठलाई जेलबाट निकालेर एउटालाई कमला नदीको तीर र अर्कोलाई कोशी किनारमा लगेर हत्या गरियो । उनीहरुलाई त्यसअघि नै फाँसीको सजाय सुनाइएको थियो । अढाई वर्ष गोलघरमा राखेर २०३६ जेठमा बाहिर निकालियो ।

२०३७ चैत १६ गते फेरि नख्खु लगियो । २०३९ माघ ३ गते मलाइ पोखरा, राधाकृष्ण मैनालीलाई भैरहवा र मोदनाथ प्रश्रितलाई रौतहट–वीरगञ्ज सरुवा गरियो । २०४२ कात्तिक २५ गते पोखराबाट स्याङ्जा सारियो । १० महिना त्यहाँ राखेर फेरि पोखरा फर्काइयो । अनि १ महिनापछि पुनः स्याङ्जा लगियो । २०४३ मंसिर १० गते काठमाडौं ल्याएर हनुमानढोकामा राखियो । माघ ३ गतेसम्म त्यहाँ राखेर फेरि भद्रगोल लगियो । २०४४ असार ११ मा त्यहाँबाट छुटेँ । भेटला राजवंशी अस्वस्थ वातावरणकै कारण जेलमै मरे । मलाइ पनि क्षयरोग र अल्सरले खग्रास पारिसकेको थियो । उपचार गरेर बल्लतल्ल निको भयो । उपचार पनि लडेर नै लिनुपर्दथ्यो ।

(तीर्थ न्यौपानेको प्रकाशोन्मुख पुस्तक ‘नेताहरुको जेल अनुभूति’बाट सम्पादित केही अंश)

Janata Tv

प्रतिक्रिया दिनुहोस्
विशेष

बिहान ५ः०० स्टेशन आइडी–राष्ट्रिय गान ५ः०२ योग दर्शन ५ः३० तीर्थ पर्यटन ५ः५५ विज्ञापन–प्रोमो ६ः०० जनता समाचार ६ः३० दर्शन दिग्दर्शन ६ः५५…

मेषः घर बाहिर दिन बित्नेछ, भ्रातृसुख रहनेछ । वृषः पाहुना बढ्नेछन्, भोजन सुख मिल्नेछ । मिथुनः प्रशन्नता बढ्नेछ, आफन्त भेटघाट…

जोसेफ शाही काठमाडौं । भाषा हाम्रो पहिचानसँग जोडिएको विषय हो । दुनियाँकै सबैभन्दा धनी भाषा मानिने संस्कृत भाषाको जगमा विकास…

अहिले बलात्कार गरेका आरोपीसमेत मेरो काँधमा फलानो नेताको हात छ र कुन कानुनले मेरो के बिगार्न सक्छ भनेर धाक लगाएर…

काठमाडौं । चालु आर्थिक वर्षको ५ महिनामा मुलुकको व्यापार घाटा करिब ६ खर्ब रुपैयाँ पुगेको छ । गतवर्षको यही अवधिमा…

काठमाडौं । प्रतिनिधिसभाको शुक्रबारको बैठकमा प्रधानमन्त्री केपी ओलीले सांसदहरुले उठाएका प्रश्नको जवाफ दिनुभएको छ । बैठकमा सांसदहरुले राखेको जिज्ञासाप्रति उत्तर…