Logo माघ ११, २०७७ आइतबार


नाम

तिमी जुन बाटो हिँडिरहेका छौ–
त्यो बाटो बनाउने परिश्रमी हातहरू कस्का थिए ?
तिमी साँझ बिहान जुन अन्नले पेट भर्छौ–
त्यसलाई फलाउन कसले घाम र झरी सहेको थियो ?
तिमीले जुन लुगाले आफ्नो इज्जत जोगाएका छौ–
त्यो लुगा कसले बुनेको थियो ?
के तिमीले यसबारे सोच्ने कष्ट गरेका छौ ?
यौटा श्रमिकले कहिले पनि–
आफ्नो नाम राख्नका लागि श्रम गर्दैनन्
पहरो फुटाल्ने श्रमिकले गैंची चलाउँदा
‘नाम’ कसरी राख्ने बारे सोच्दै सोच्दैनन् ।
के कुनै किसानले उब्जाएको प्रत्येक दानामा
आफ्नो नाम लेखिएन भनेर गुनासो गरेका छन् ?
चाहेको छ कुनै किसानले धानको यौटा
दानामा भए पनि आफ्नो नाम लेखियोस् भनेर ?
यौटा किसान,
यौटा मजदूर,
नामको लागि मरिहत्ते गर्नुको त के कुरा,
त्यसको उसलाई हेक्का पनि हुँदैन,
नामको लालसाले उसलाई छुँदैछुँदैन ।

‘नाम’ राख्न चाहनु
खेलाडीको काम हो ,
जो
किसानले उब्जाएको अन्न टन्न खाएर,
कुनै श्रमिकले बुनेका
चिल्ला कपडा लगाएर,
जुत्ता कसेर,
कुनै अज्ञात श्रम–शहीदले खनेर
‘कालोपत्रे’ गरेर
चिल्लो बनाएको बाटोमा
म्याराथुन दौडिन्छ, ‘प्रथम’ भएर नाम राख्नका लागि ।
खेल मैदान बनाउने श्रमिकलाई नाम चाहिँदैन,
‘नाम’ त मुक्केबाजलाई चाहिन्छ,
जो
कुनै श्रम पितामहले बनाएको अखडामा
रगताम्य आफ्नो साथीलाई लडाएर
‘विजेता’को नाम राख्छ ।
देशको लागि सजग भएर
बन्दुक समातेको योद्धाले,
सीमा क्षेत्रमा पहरा दिने सिपाहीले
भनेको छ कहिल्यै तिमीसँग,
‘मेरो बगेको रगतले भए पनि
सिमानाको मौलोमा मेरो नाम लेखिदेउ ?

अधिकार चाहनु छुट्टै कुरा हो–
किसान नाम चाहँदैन ।
कर्तव्यको लागि मरिमेट्नु छुट्टै कुरा हो,
सिपाही ‘नाम’ चाहँदैन ।
शोषणको विरोध गर्नु छुट्टै कुरा हो
नामको लागि कुनै मजदूरले आन्दोलन गर्दैन ।

– डा.विजयकुमार पौडेल

(स्पष्टीकरण– यो कविता बुधवार साप्ताहिकमा २०४९ साल फागुन १३ गते प्रकाशित गरिएको थियो । यसमा व्यक्त ‘खेलाडी’ शब्दलाई उपमाको रुपमा बुझ्नुहुन अनुरोध छ ।)

प्रतिक्रिया दिनुहोस्
विशेष

हाल उल्लेखनीय मौसमी प्रणाली नभएको जल तथा मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले बताएको छ ।

धेरै बाेल्दा काम बिग्रिनेछ । । सरकारी झमेला मिल्नेछ । काममा अपजस मिल्नेछ ।

सामाजिक सञ्जाल प्रायः युवा युवतीहरुबीच प्रख्यात ‘टिकटक’ बनाउनको लागि रेलमार्गमा हिडिरहेका ती युवाको रेलको ठक्करबाट मृत्यु भएको हाे ।

प्रतिनिधि सभा नभएपछि संविधानको ५० प्रतिशत धाराहरु निस्क्रिय हुने भन्दै बिडारीले सत्तामा भएको मान्छेलाई मिलाएर व्यवस्था विरोधीहरुले योजनाबद्ध रुपमा प्रतिनिधि…

फाेहाेर नफाल्ने अभियानभन्दा पनि फाेहाेर उठाउने अभियान सञ्चालन भइरहेकाले सातामा एकदिन केही सफा देखिएपनि अर्काे दिनदेखि उस्तै देखिन्छ ।

वैशाखमा निर्वाचन नभए प्रधानमन्त्रीको वैधानिकतामाथि नै प्रश्न उठ्ने तथा संविधानले समेत काम नगर्ने उहाँको भनाइ छ ।