Logo माघ ६, २०७७ मंगलबार


न्याय मर्न हुँदैन

‘जातीय विभेदको अन्त्य हुनुपर्छ’ यो वाक्य दैनिकजसो सबैले सुन्दै आएकै कुरा हो। अझ भन्नुपर्दा कति धेरै संघसंस्थाहरुले यही कारणले आफ्नो खल्ती भरेको समेत पाइन्छ । धेरै संघसंस्थाले यो कुरीतिलाई जरैबाट हटाउनुपर्छ भनेर प्रत्येक वर्ष लाखौं करोडौ रूपैयाँ सिध्याएको पाइन्छ । तर विडम्बना व्यवहारमा लागू भएको देखिँदैन। जातीय विभेद अन्त्य एकादेशको कथा जस्तै भएको छ ।

हामीले पत्रपत्रिका र टेलिभिजनमा जातीयता कै कारण कथित उच्च जातका मानिसद्वारा दलित समुदायका व्यक्तिलाई मन्दिरमा पूजाआजा गर्नबाट बचित गराइएको समाचार सुन्छौ, हेर्छौ । मन्दिर जस्तो पवित्र स्थानमा त यस्तो घृणित कार्य गरिन्छ भने अरु ठाउँमा कस्तो व्यवहार होला ? कल्पना समेत गर्न सकिन्न।

समाजको कतिपय स्थानमा छुवाछुतका यस्ता घटनासम्म हुन्छन्, जुन हामीले कल्पना समेत गर्न सक्दैनौ। समाजमा विभिन्न प्रविधि भित्रिरिहेको छ । हामी आधुनिक जीवनशैली तर्फ लम्किरहेको छौं । तर यही समाजमा अनैकौ कुरीति तथा विकृति समेत छन् । जुन पहिल्यै जगेडिएर बसेका छन् । यसैको उपज पश्चिम रुकुम घटना । अन्तरजातीय प्रेमको कारणले भएको दर्दनाक घटना हुन पुग्यो । त्यस्तै देवदहमा १३ वर्षीया बालिकाको बलात्कारपछि हत्या भएको छ ।

पश्चिम रुकुम र देवदह, दुवै घटनामा स्थानीय तहको जनप्रतिनिधि उपस्थित थियो, उनीहरुकै उपस्थिति यस्तो दर्दनाक र घृणित घटना भएको छ । त्यस्ता जनप्रतिनिधिबाट न्यायको लागि के आशा गर्नु ? त्यस्ता जनप्रतिनिधि भएका ठाउँमा नागरिकले सुरक्षा प्रत्याभूति कसरी हुन्छ ?

के अन्तरजातीय प्रेम पाप हो ? के आफूले मन पराएको व्यक्तिसँग जीवन बिताउन देख्ने सपना पाप हो ?  होइन भने किन समाजमा अहिलेपनि जातको आधारमा यस्ताे व्यवहार किन गरिन्छ। संविधानले जातीय भेदभावलाई अपराध मानेको छ । तर तर त्यसको पूर्ण रुपमा कार्यान्वयन हुन सकेको छैन ।  समाजमा जातीय विभेद अन्य हुन सकिरहेको छैन । के अन्तरजातीय प्रेम पाप हो ? के आफूले मन पराएको व्यक्तिसँग जीवन बिताउन देख्ने सपना पाप हो ?   होइन भने किन हिलेपनि जातको आधारमा यस्तो व्यवहार किन गरिन्छ। जातीय विभेद सम्बन्धी ऐन, कानुनलाई मजाक बनाइएको छ। कहिलेसम जातीय विभेद सहेर बस्नु पर्ने हो ?

यी अनगिन्ती प्रश्नको उतर कहिले पाइन्छ ? के अन्तरजातीय प्रेममा अझै पति युवा नवराज बन्नु पर्ने हो ? समाजमा कन्यालाई देवी सरह मानिन्छ । देवी सरहका कतिपय कन्या भने बलात्कृत हुने गरेका छन् । कतिपयको बलात्कारपछि हत्या हुने गरेको  । बालबालिकाको हितको लागि धेरै संघसंस्था क्रियाशील छन् । तर पनि बालबालिकामाथिको दुर्व्यवहार रोकिएको छैन ।

पश्चिम रुकुम र देवदह, दुवै घटनामा स्थानीय तहको जनप्रतिनिधि उपस्थित थियो, उनीहरुकै उपस्थिति यस्तो दर्दनाक र घृणित घटना भएको छ । त्यस्ता जनप्रतिनिधिबाट न्यायको लागि के आशा गर्नु ? त्यस्ता जनप्रतिनिधि भएका ठाउँमा नागरिकले सुरक्षा प्रत्याभूति कसरी हुन्छ ?

नेपालको कानुनले जनप्रतिनिधिलाई स्थानीय अभिभावक को दर्जा दिएको छ । यस्तो अभिभावकको भूमिका खेल्नुपर्ने जनप्रतिनिधिबाट भेदभाव भयो भने यसले राज्यप्रति नै वितृष्ण हुन्छ। तसर्थ यस्ता कृयाकलापमा संलग्न जनप्रतिनिधिलाई पदबाट तत्कालीन बर्खास्त गरी कानुनको दायरामा ल्याउनु पर्छ । कुनैपनि राजनीतिक पहुँचको भरमा उन्मुक्ति दिनुहुँदैन ।

हामी २१ औं शताब्दीमा छौं । ठूलो स्वरमा मानव अधिकारका चर्को भाषणहरुले यसलाई गम्भीर रुपमा लिनु आवश्यक छ । के एक्काइसौं शताब्दीमा माया र प्रेमको मापन गर्ने तरिका जात हो ? के एक्काइसौं शताब्दीमा माया प्रेम आफ्नो जातिकै व्यक्तिसँग मात्रै गर्नु पर्ने हो ? होइन भन्ने सरकार कुनै पनि प्रकारको विभेदकारी धारणा राख्ने र व्यवहार गर्ने जोकोहीलाई पनि कडा भन्दा कडा सजाय होस् ‌। कुनैपनि बहानामा उन्मुक्ति नमिलोस् । दोषीलाई हदै सम्मको कारबाही होस्। न्याय नमरोस् !

प्रतिक्रिया दिनुहोस्
विशेष

काठमाडाैं  ।  नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (नेकपा) का अध्यक्षद्वय पुष्पकमल दाहाल प्रचण्ड र माधवकुमार नेपालले प्रतिनिधिसभा विघटन गर्ने असंवैधानिक घोषणाविरुद्ध जाग्न…

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प अमेरिकाको १५० वर्षीय इतिहासमा आफ्ना उत्तराधिकारीलाई व्हाइट हाउसमा स्वागत नगर्ने राष्ट्रपति बनेका छन् । नवनिर्वाचित राष्ट्रपति…

कमला हमाल काठमाडौं । संवैधानिक इजलाशमा प्रतिनिधि सभा विघटनविरुद्ध परेका १३ रिटमाथि सुनुवाई जारी छ । सुनुवाइको दोस्रो दिन सोमबारको…

यतिबेला देशका मध्य तथा पूर्वी तराईका भूभागमा बाक्लो हुस्सु र कुहिरो लागेको छ।

दाजुभाइमा सम्बन्ध सुधार हुनेछ । स्त्रीपक्षबाट लाभ मिल्नेछ । मित्रकोे सहयोग पाइनेछ ।

अनलाइन संचारमाध्यम नवीकरण गर्ने ब्यवस्था खारेजीको माग गर्दै सर्बोच्चमा रिट दायर भएको छ ।