Logo माघ ११, २०७७ आइतबार


चियाङ् काइ सेकको नयाँ रुपान्तरण र नेकपा

चियाङ् काई सेक अर्थात् ताइवानी जनताका राष्ट्रवादी नेता । सन् १९२५ मा डा. सन् यात सेनको मृत्युपछि चिनियाँ क्वामिन्ताङ् पार्टीका नेता । यो पार्टीको एक राजनीतिक साझेदार तात्कालीन चिनियाँ कम्यूनिष्ट पार्टी । यी दुवै पार्टी केही समय सँगै रहे । अहिले पनि चिनियाँ कम्युनिष्ट पार्टी डा. सन् यात सेनलाई सगौरव स्मरण गर्नेगर्छ ।

चियाङ्काइ सेकको भनाइ राष्ट्रवादी थियो । उनी राष्ट्रियताका कुरा गर्थे । त्यही भ्रममा केही वर्ष उनीहरुसँगै रह्यो चिनियाँ कम्युनिष्ट पार्टी । तर चियाङ्काइ सेक, सम्बन्ध भने तिनताकका युद्धसरदारहरुसँग राख्थे । तिनका मतियार थिए । पछि कम्युनिष्ट पार्टीले सतर्क गराउन प्रयत्न गर्यो । त्यो प्रयत्न असफल मात्र भएन, शत्रुतापूर्ण व्यवहार झेल्नु पर्याे । तर जब जापानी साम्राज्यवादी सैन्य हमलामा चियाङ्काइ सेकले एक्लै नजित्ने देखे, बल्ल तात्कालीन समयमा जनयुद्ध गरिरहेको चिनियाँ कम्युनिष्ट पार्टीसित मिलेर जापानसँग लड्नुपर्ने परिस्थिति खडा भयो । अन्ततः जापान परास्त भयो । यस क्रममा चिनियाँ राजनीतिक परिवेश निक्कै बदलिसकेको थियो । कम्युनिष्ट पार्टी जनताका माँझमा तिब्रतर स्थापित भइरहेको थियो । चीनियाँ कम्युनिष्ट पार्टीको बढ्दाे प्रभावलाई रोक्न चियाङ्काइ सेक प्रशासनले कम्युनिष्ट पार्टी र त्यसका कार्यकर्तामाथि  निर्मम दमन हुन थाल्याे । चिनियाँ क्रान्तिका क्रममा माओत्सेतुङ् नेतृत्वको कम्युनिष्ट पार्टीले तिनै चियाङ्काइ सेक प्रशासनसँग निर्मम लडाइँ लड्नुपर्यो । यही क्रममा तिनलाई धपाउँदै धपाउँदै ताइवान टापुमा सीमित गरिदिए । यी राष्ट्रवादी नेता आज पनि अमेरिकाको असली धर्मपुत्र मानिन्छन् ।

देशको समृद्धि, एउटा राजा रहने वा नरहने विषयले भन्दा मुलुकमा सामन्तवाद, साम्राज्यवाद र दलाल नोकरशाही पूँजीवादको शोषण दमन वा उत्पीडन रहने वा उच्छेद गर्ने भन्ने विषय प्रमुख हो । कर्पोरेटलाई, राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय एकाधिकारी व्यापारी कम्पनीको सेवा गर्दा किसान बलियो हुन्छन् कि दलाल पूँजीपति वर्ग ?

यही आधारमा आज पनि ताइवानमा सैन्य बलको आड अमेरिकामा आधारित रहेको मानिन्छ ।आज चियाङ्काइ सेकका स्मरण गर्ने दिन किन आए ? आफैसित प्रश्न गरिरहँदा केही उदाहरण मिल्दा जुल्दा लाग्दैछन् ।

१.मदन भण्डारी र जबज
-‘नेपालमा मार्क्स जिवित छन्’ शीर्षकमा अमेरिकाबाट प्रकाशन हुने न्युजविक म्यागेजिनले मदन भण्डारीको अन्तर्वार्ता छाप्यो । यो अन्तर्वार्ता पढ्नेहरु धेरै अहिले नेपाल कम्यूनिष्ट पार्टीका नेता कार्यकर्ता नै हुनुहुन्छ ।

– जमिन जोत्नेलाई दिने, जमिन्दारलाई उद्योगपतिमा रुपान्तरण गर्ने, राष्ट्रिय अर्थतन्त्र सबल बनाउने र यो सब काम शान्तिपूर्ण तरिकाले कानूनी राज्यको निर्माणद्वारा पूरा गर्न सकिने भाव त्याे अन्तर्वार्ताको सार थियो ।

– जबज (जनताको बहुदलीय जनवाद), धेरैलाई बुद्धका महान वाणी जस्तो लाग्छ । पालना गर्नु नपर्ने, अरुलाई सिकाइरहन, भाषणमा जपिरहनु भने पर्ने । यसको मर्म जनवादमा हो, थियो । छलफल, तर्क, वादविवाद, निश्कर्षबाट यसको पालना, सामूहिक नेतृत्व यसको सार थियो ।

– अझ सरकार बनेपछि जनताको प्रत्यक्ष संलग्नतामा हरेक विषयमा गहन छलफल र विकासको योजना हुनु पर्ने मार्गदर्शन छ ।
– फरक विचार र दृष्टिकोणको सम्मानको विषय छ यहाँ ।

तर आज के देखिन्छ त ?
सरकार सामूहिकतामा चलेको देखिँदैन । पार्टीमा छलफल नै नगरी वा छलफल भएका भन्दा बाहिरका विषय नीति कार्यक्रममा, आर्थिक बजेटमा आउनु कसरी जनताको जनवाद हुन्छ ? नेता कार्यकर्ताको ठूलो पंक्ति ‘हो हो पाडरी र होइन होइन पाडरी’ मा सीमित देखिन्छ । आफूले भने जस्तो भए मिटिङ वैठक हुने नत्र अनेक बाहनामा त्यो टारिने विचित्रको परिस्थिति देखिँदैछ । यो मदन भण्डारी र जबजले विलकुल कल्पना नगरेका व्यवहार र आचरण हो ।

२. राष्ट्रवाद र राष्ट्रियता
देशको समृद्धि, एउटा राजा रहने वा नरहने विषयले भन्दा मुलुकमा सामन्तवाद, साम्राज्यवाद र दलाल नोकरशाही पूँजीवादको शोषण दमन वा उत्पीडन रहने वा उच्छेद गर्ने भन्ने विषय प्रमुख हो ।

क. मदन भण्डारी
– कर्पोरेटलाई, राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय एकाधिकारी व्यापारी कम्पनीको सेवा गर्दा किसान बलियो हुन्छन् कि दलाल पूँजीपति वर्ग ?
– विदेशी चरम गुलामीको नमूना महाकाली सन्धि होइन कसरी भन्नु ? जनता ढाँटिएका होइनन्, १ खर्ब, १० अर्ब रुपैयाँ बराबर स्याटेलाइटबाट विजुली बगेर आउँछ भनेर । आज समयले महाकाली सन्धिको राष्ट्रघात पुनः स्मरण गराएको छ । यसमा हामी ककसको के कति कमजोरी भयो यसबारे बोल्नुपर्दैन ?

ज्ञान, तथ्य र त्यसले भरथेग गर्ने तर्कलाई कम्युनिष्ट पार्टी र अझ नेतृत्वले हियाउने हेलोहोचो गर्ने कुरा कहीँ ठीक मान्न सकिन्छ ? आफूलाई प्रश्न गर्ने जति सबैलाई निर्लज्जताका साथ बैरी र अल्पज्ञानी भन्न मिल्छ ? ज्ञान र राष्ट्रियताको कुनै साइनो छ कि छैन ?

– अब अहिले सुनिदैछ, एकखाले छिमेकीसित पौठेजोरी खेल्ने खुलमखुला घोषणा गरेको शक्ति राष्ट्रसित सैन्य गठजोड सम्मको मार्गप्रशस्त गर्ने एमसीसीका लागि ठूला नेताहरुको बल मिच्याई चल्दैछ रे ? के यो राष्ट्रवादिता हो ? यस्तो कार्यले राष्ट्रियताको सम्वर्द्धन होला ?

– कुनै नोकरशाहले कुनबेलाको मालिकसित के सम्झौता गर्यो, सामन्तवाद, साम्राज्यवाद र नोकरशाही दलाल पूँजीवादको उच्छेदको आन्दोलनलाई सफल पार्न सरकार चलाउने पार्टीले हुबहु पुराना र राष्ट्रको अपमानजनक सम्झौताको पक्ष पोषण गर्न मिल्छ ? हुन्छ ? क्रान्तिकारीहरुले टुलुटुलु सही रहनु पर्ने हो त ?

– ज्ञान, तथ्य र त्यसले भरथेग गर्ने तर्कलाई कम्युनिष्ट पार्टी र अझ नेतृत्वले हियाउने हेलोहोचो गर्ने कुरा कहीँ ठीक मान्न सकिन्छ ? आफूलाई प्रश्न गर्ने जति सबैलाई निर्लज्जताका साथ बैरी र अल्पज्ञानी भन्न मिल्छ ? ज्ञान र राष्ट्रियताको कुनै साइनो छ कि छैन ?

३. शिक्षा, स्वास्थ्य र रोजगारी
गाँस, बास, कपास, शिक्षा, स्वास्थ्य, रोजगारी र सुरक्षाको ग्यारेन्टी गर्ने सरकार, कम्युनिष्ट सरकार ।
– बिहानीले दिउँसोको सङ्केत गर्छ । दुनियाँलाई थाह छ, नेपालको कम्यूनिष्ट सरकार जनताको अभिमतद्वारा दुइतिहाइको नजीक मत प्राप्त छ । सरकार चलाउँदैछ । यो सरकार दुनियाँका कम्यूनिष्ट सरकार जस्तो होइन । एकल राजनीतिक दलको हैकम छैन । जनताको मतबाट निर्वाचित दल हो ।
– जनतालाई संप्रभु ठान्ने र श्रमजीवि जनताको पक्षपोषण गर्ने मूल दर्शनबाट उछिट्टिएर जसका विरुद्धमा लामो बलिदानी सङ्घर्षबाट जितेर आइ पुग्यो, सरकार बनेपछि तिनकै सेवा गर्नका लागि यो दल निर्वाचित भएको होइन ।
– निजी संस्थालाई सामुदायिक संस्थाको गुणस्तर बनाइ दिनुपर्ने, आपतमा बेलामा पनि साथ नदिने निजी अस्पताललाई राखी रहनु पर्ने, कृषकलाई सोची विचारी राज्यको प्राथमिकतामा राख्न नहुने, दलाल पूँजीवादीहरुको सेवामा नीति, कार्यक्रम र आर्थिक बजेटमार्फत सेवा पु्र्याउनु यस दल र सरकारको काम थिएन र होइन ।
– एउटा एउटा मन छुने कुरा त हिजोका राजा महाराजाहरु पनि गर्थे । ‘एशियाली मापदण्डमा पु्र्याउने’ सुनेकै हो । ‘सबैको लागि शिक्षा’ कण्ठस्थै छ । तर, यो सरकारको सिङ्गो जनता जुरुक्कै उचालिएर परिचालित भएको कार्यक्रम के हो ? सामूहिकताको उदाहरण कुन कार्यक्रम हो ? यसको राम्रो जवाफ छैन ।
– किनेर ल्याएको चामल खुवाएर कोही भोकै नमर्ने हो ? कि आफैं उत्पादनमा लाग्ने एउटा हस्तक्षेपकारी कृषि कार्यक्रम चाहिन्छ ? त्यो खोइ ? स्व उत्पादनको सामूहिक उद्योगपति बनाउने कार्यक्रम खोई ?

अन्तमा,
माथि उठाइएका प्रश्नहरुले टालटुले हाेइन गम्भीर उत्तर र जवाफदेहीताको माग गर्छ । विभिन्न तहका नेता कार्यकर्ताको सक्रियताबाट मात्र जनतासँगको संवाद कसिलो हुन्छ र जनताको माग थाहा पाएर मात्र असल शासन गर्न सकिन्छ । जनता र नेतृत्वको सम्बन्ध माटो र गुणस्तरीय बीऊ जस्तो हो ।

संवाद, वैठक, छलफल, निश्कर्ष जनवादको विशेषता हो । यसलाई खुल्ला हृदयले हुर्कन दिनुपर्छ । निष्कर्षको कार्यान्वयन गर्ने निकाय सरकार र सरकारी संयन्त्र हो । सरकारले पार्टी निष्कर्षको पालना गर्नुपर्छ । एकपटक हाेइन पटकपटक गर्नुपर्छ । आफै सरकार र पार्टी ठान्ने प्रवृत्ति फाँसीवादी चरित्र हो । फाँसीवादले कम्युनिष्ट आन्दोलन नष्ट गर्छ । अर्को तरिकाले बुझ्ने हो भने, कुरा एउटा काम अर्को गर्दा नामको राष्ट्रवादी, कामको प्रतिक्रियावादी हुन पुगिन्छ । सिंगो नेकपा यसमा सचेत बनौँ । अर्थात् चिया ङ्काइ सेकको नयाँ रुपान्तरण हुनबाट आँफूपनि जोगिऔँ, नेतृत्वलाई पनि जोगाऔँ ।

प्रतिक्रिया दिनुहोस्
विशेष

काठमाडौं । शनिवार जनतासमाचार डट्कम मा बागमती सफाइ अभियानको आठ वर्ष, फोहोर उस्तै (फोटोफिचर), प्रधानमन्त्री ओलीलाई साधारण सदस्य समेत नरहने…

हाल उल्लेखनीय मौसमी प्रणाली नभएको जल तथा मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले बताएको छ ।

धेरै बाेल्दा काम बिग्रिनेछ । । सरकारी झमेला मिल्नेछ । काममा अपजस मिल्नेछ ।

सामाजिक सञ्जाल प्रायः युवा युवतीहरुबीच प्रख्यात ‘टिकटक’ बनाउनको लागि रेलमार्गमा हिडिरहेका ती युवाको रेलको ठक्करबाट मृत्यु भएको हाे ।

प्रतिनिधि सभा नभएपछि संविधानको ५० प्रतिशत धाराहरु निस्क्रिय हुने भन्दै बिडारीले सत्तामा भएको मान्छेलाई मिलाएर व्यवस्था विरोधीहरुले योजनाबद्ध रुपमा प्रतिनिधि…

फाेहाेर नफाल्ने अभियानभन्दा पनि फाेहाेर उठाउने अभियान सञ्चालन भइरहेकाले सातामा एकदिन केही सफा देखिएपनि अर्काे दिनदेखि उस्तै देखिन्छ ।