Logo कार्तिक ११, २०७७ मंगलबार


१७ वर्षदेखि सपना र चुनावी नारामै सीमित धरानको एयरपोर्ट

काठमाडौं । सुनसरीको धरानबाट बिराटनगरस्थित एअरपोर्ट पुग्न ४५ किलोमिटरको यात्रा गर्नुपर्छ । कुनै व्यक्ति बिरामी पर्यो र उपचारका लागि काठमाडौं पठाउनुपर्ने भयो भनेपनि करिब १ घण्टा १५ मिनेटको यात्रा पूरा गरेपछि मात्रै विमानस्थलसम्म पुग्न सकिन्छ ।

धरान आफैमा सम्पन्नहरुको शहर र पर्यटकीय केन्द्र पनि भएको कारण धरानमा एअरपोर्ट बनाउँदा घाटामा नजाने भन्दै २०५० को दशकदेखि नै एअरपोर्टको चर्चा चलेको थियो । त्यसपछि २०६० सालमा आएर धरानमा एअरपोर्ट निर्माणका लागि भन्दै जग्गाको किनबेच पनि सुरु भइसकेको थियो ।

तर जग्गाको किनबेच सुरु भएको १७ वर्ष हुँदा पनि धरानमा एअरपोर्ट बन्ने निश्चित हुन सकेको छैन, बरु अलिकति बाँकी भएको सम्भावना पनि बिस्तारै क्षीण बन्दै गएको छ ।

करिब ४५ किलोमिटर दुरीको विराटनगरस्थित एयरपोर्टबाट राजधानी पुग्नुपर्ने बाध्यता भएका धरानबासीले धरान १७ स्थित डाँडाघोपामा एयरपोर्ट बन्ने सपना देख्न थालेको डेढ दशक भन्दा बढी भइसक्यो । तर, न सरकारले धरानमा एअरपोर्ट बनाउन पहल गर्यो, न त निजी कम्पनीले चाहेको एअरपोर्ट बनाउन सरकारले सहमति नै दियो ।

६ महिनाभित्रै एअरपोर्ट निर्माणको काम सुरु गर्ने भन्दै निजी कम्पनी यती इनकर्पोरेटले २०६० सालमा जग्गा किन्न सुरु गरेको थियो । जग्गा प्राप्ति सुरु गरेको ६ महिनाभित्रै एअरपोर्ट निर्माण सुरु नगरे जग्गा फिर्ता गर्ने सहमतिमा ८० जना स्थानीय बासिन्दाबाट ७ बिघा जग्गा प्रतिकठ्ठा २७ हजार र ३२ हजार रुपैयाँका दरले खरिद गरिएको थियो ।

हवाइ मैदानका लागि आवश्यक १८ बिघामध्ये बाँकी जग्गा धरान उपमहानगरपालिकाले उपलब्ध गराउने निर्णय गरिएको धरान उपमहानगरपालिकाका तत्कालीन प्रमुख कुमारबहादुर कार्कीले बताउनुभयो । तत्कालीन समयमै पनि उक्त मूल्य अत्याधिक सस्तो रहेको थियो । तर निजी स्तरबाटै एअरपोर्ट निर्माण गर्ने तयारीमा रहेको निजी कम्पनी यति इनकर्पोरेटलाई सरकारले एअरपोर्ट निर्माणका लागि अनुमति नै दिएन । जसको कारण त्यसपछि यति इनकर्पोरेट प्रालिले एअरपोर्ट निर्माणको काम अगाडि बढाउन नै सकेन ।

१८ सिटे हवाईजहाजका लागि प्रस्ताव गरिएको एयरपोर्टमा पछि ४२ सिटको जहाजको सपना बाँडियो । तर, ४२ सिट क्षमताको जहाज उडाउने सपना त्यसको १७ वर्षपछि पनि सपनाबाहेक अरु केही बन्न सकेको छैन ।

पछिल्लो समयमा नेपाल नागरिक उड्यन प्राधिकरणले गरेको अध्ययनमा एटीआर ४२ सम्मको विमान उडान र अवतरणको लागि करिब ९३ बिघा जग्गा आवश्यक पर्ने उल्लेख छ । प्रतिवेदनले एयरपोर्ट निर्माणका लागि कुल ५ अर्ब ७ करोड १ लाख ३६ हजार रुपैयाँ खर्च लाग्ने अनुमानित लागतसमेत तयार पारेको छ । सो लागतमध्ये जग्ग अधिग्रहणका लागि मात्रै करिब २ अर्ब ३० करोड रुपैयाँ खर्च हुने उल्लेख छ । एअरपोर्ट निर्माणका लागि आवश्यक ५१ हेक्टर जग्गा अधिग्रहण गर्दा मुआब्जा बापत २ अर्ब २९ करोड ५० लाख रुपैयाँ खर्च हुने प्रतिवेदनमा उल्लेख छ । धरानमा एयरपोर्ट बनाउन हरेक दृष्टिकोणबाट उपयुक्त हुने प्रतिवेदनमा उल्लेख छ ।

तर एअरपोर्ट तथा एअरपोर्ट निर्माण र सञ्चालनका लागि आवश्यक अन्य पूर्वाधारहरु रनवे, टेक्सी वे, एप्रन, टावर, टर्मिनल भवन लगायत आवश्यक संरचना बनाउन पर्याप्त जमिनको अभावले धरानबासीको हवाई सपना डेढ दशक बित्दा पनि पूरा हुन सकेको छैन ।

धरानमा चलिआएको सरकारी मुल्यमै मुआब्जा दिँदा पनि अहिले जग्गा प्राप्ति गर्न प्रतिकठ्ठा १० देखि २० लाख रुपैयाँ खर्च गर्नुपर्छ । ५ अर्बमध्ये २ अर्ब ३० करोड जग्गा प्राप्ति र बाँकी रकम रनवे, ट्याक्सी वे टर्मिनल भवन लगायतका अन्य भौतिक पूर्वाधारमा खर्च हुने प्रतिवेदनमा उल्लेख छ ।

धरानमा एअरपोर्ट निर्माणका समस्याको मुख्य मुद्दा भनेको अहिले पनि जग्गा प्राप्ति नै हो । नेपाल नागरिक उड्डयन प्राधिकरणको जग्गा किनेर एअरपोर्ट बनाउने वा भाडामा लिने कुनै योजना नभएको कारण जग्गा प्राप्ति सरकार वा स्थानीय तहले नै गर्नुपर्ने हुन्छ । तर सरकारले बजेट नदिने र स्थानीय तहको बजेटले पनि एअरपोर्ट निर्माणका लागि आवश्यक जग्गा प्राप्ति हुन नसक्ने भएपछि पहिले यतिले किनेको जग्गा पनि फिर्ता गर्नुपर्ने स्थानीय जग्गादाता डम्बरकुमार श्रेष्ठको माग छ ।

अहिले जुन स्थानमा एअरपोर्ट निर्माण गर्ने भनिएको छ, त्यस क्षेत्रमा चार किसिमका जग्गा रहेका छन् । यति इन्कर्पोरेटले किनेको ७ बिघा ३ कट्ठा ६ धुर निजी जग्गा तथा ऐलानी, नम्बरी जग्गा र सुकुम्बासी बस्ती रहेको जग्गा अहिले प्रस्ताव गरिएको एअरपोर्टमा पर्छन् ।

तर वर्षौदेखि बसिआएका सुकुम्बासीलाई हटाउने कुरा त्यति सहज छैन । स्थानीय तहको निर्वाचनमा सबैजसो राजनीतिक दलले आफ्नो चुनावी एजेण्डा बनाएको भएपनि व्यवहारमा एअरपोर्टको निर्माण त्यति सहज देखिदैन् । किनभने एअरपोर्ट निर्माणका लागि जग्गा प्राप्ति र आर्थिक श्रोतको विषय अझै टुङ्गिन सकेको छैन ।

प्रतिक्रिया दिनुहोस्
विशेष

सर्वसाधारणले पनि ठूला चाडपर्वका लागि रकमको जोहो गर्ने र यही समयमा बढी खर्च गर्ने गरेको पाइन्छ ।

भारत र अमेरिकाका वायुसेनाबीचको सहकार्यका लागि यो महत्त्वपूर्ण हुनेछ ।

दिल्लीलाई हराउन सके हैदराबादको अंक तालिका समेत सुधार हुनेछ ।

चितवनको भरतपुर अस्पतालमा उपचारको क्रममा एक जना कोरोना संक्रमितको मृत्यु भएको छ ।

कोरोना महामारीले काम र कमाई गुमाएका तथा स्वदेश फर्कन चाहेका नेपाली नागरिक स्वदेश फर्किएकाे बताइएकाे छ । स

ट्याक्सी दुर्घटना हुँदा तीन जनाको मृत्यु भएको छ ।