Logo मंसिर ९, २०७७ मंगलबार


बलात्कारको मनोविज्ञान : सम्झना बन्ने कि कमला ?

अम्बिका खड्का
असोज २९ गते बिहीबार बिहान कार्यालय पुग्नासाथ एक जना सरले भन्नुभयो, ‘गुड न्यूज छ, चाँडै कम्प्युटर अन गरेर साइड हेर्नु ।’ समाचार हत्याको थियो । हत्याको समाचार कसरी ‘गुड’ हुनसक्छ ? तर अहिले कोरोना महामारीका कारण पोजेटिभ शब्द जसरी विश्वका लागि नेगेटिभ बनिरहेको छ, त्यसैगरी साँच्चै त्यो हत्याको समाचार पनि सरले भन्नु भएझैँ ‘गुड न्यूज’ लाग्यो ।

समाचारको शीर्षक थियो ‘बलात्कारको प्रयास गर्ने पुरुषको महिलाले गरिन् हत्या’ । धनकुटाको महालक्ष्मी नगरपालिका–१ मारेककटहरेकी कमला गुरुङले आफूमाथि बलात्कार प्रयास गर्ने लिलबहादुर गुरुङको खुकुरी प्रहार गरी हत्या गरेकी रहिछन् । मध्यरातमा घरको ढोका फुटाएर आएका लिलबहादुरले आफूमाथि बलात्कार गर्न लागेपछि खुकुरी प्रहार गरेको र उनको मृत्यु भएको कमलाले स्वीकार समेत गरेकी छन् ।

बलात्कार, हत्या, हिंसाका घटना मात्र सुनेर हैरान भएको मनलाई यो समाचारले थोरै शितलता थपेको महसुस भयो । सोचे यस्तै घटनाका ५,७ वटा समाचार लगातार आउने हो भने पक्कै पनि ती बलात्कारी मानसिकताले बलात्कार अघि कम्तिमा पनि दश पटक सोच्थ्यो । तर बिडम्बना यस्ता घटना अपवाद जस्तै छन् । यहाँ त बलात्कारपछि पनि परिवारको इज्जतको नाममा शारीरिक र मानसिक पीडालाई सहँदै मौन बस्न बाध्य छन् बलात्कृत शरीरहरु । कहीँ पाँच सय रुपैयाँमा त कतै विवाह गर्ने आश्वासनमा बिक्न बाध्य छन् बलात्कृत मनहरु ।

पछिल्लो समय देशमा दैनिक नाबालिकादेखि ९० वर्षीया वृद्धासहित ७ जनाको बलात्कार भइरहेको तथ्यांक गृहमन्त्रालयले निकालिरहेको छ । यो समय बलात्कारका डर लाग्दा तथ्यांकले छोरीका अभिभावकलाई छोरी बलात्कृत हुने डर र छोराका अभिभावकलाई कतै छोरो बलात्कारी होला कि भन्ने डरले तर्साइरहेको देखिन्छ । हाम्रै देशमा प्रत्येक वर्ष दुई हजारभन्दा बढी महिला बलात्कारको शिकार बन्ने गरेको तथ्यांक देखिन्छ । प्रहरी प्रधान कार्यालयको तथ्यांक अनुसार पछिल्लो दुई वर्षमा चार हजारभन्दा बढी महिला बलात्कृत भएका छन् । २०७५/७६ मा दुई हजार दुई सय ३० जना महिला बलात्कृत भएका छन् भने ११ जनाको बलात्कारपछि हत्या भएको पाइएको छ । त्यसैगरी २०७६/७७ मा दुई हजार एक सय ८४ जना महिला बलात्कृत भएका छन् । दुई जनाको बलात्कारपछि हत्या भएको तथ्यांक छ । दुई वर्षको अवधिमा चार हजार चार सय ४१ महिला बालत्कृत भएकामा १३ जनाको बलात्कारपछि हत्या गरिनु कुनै सामान्य तथ्यांक होइन ।

२०७७ को ६ महिना बित्दा आइपुग्दा १२ सयभन्दा बढी महिला बलात्कारको शिकार बनिसकेका छन् । तथ्यांकमा सार्वजनिक घटना त केवल प्रहरीमा उजुरी परेका घटना मात्र हुन् । डर, त्रासले घरपरिवारमै नसुनाइएका, घर परिवारमा सुनाएर इज्जतका लागि भन्दै गुपचुप गरिएका, गाउँले मिलेर मित्रापत्र गरिएका, विवाह गरेर मिलाइएका, प्रहरीले समेत मिलापत्र गरेर फर्काइएका घटना कति होलान ? अनुमान मात्र गर्दा पनि कहाली लागेर आउँछ । बलात्कारपछि न्याय नपाएर आत्महत्या गरेका बालिका, किशोरी तथा महिलाको निधनलाई आत्महत्या भन्ने कि हत्या ? बलात्कारलाई पैसासँग समाजले नै साटिदियो भने बलात्कारीले बलात्कारलाई गल्ती सम्झेर सुध्रने कि पैसा तिर्दै बलात्कार गर्न हौसिने ?

बलात्कारको यस्तो डरलाग्दो तथ्यांक सार्वजनिक भइरहँदा जिम्मेवार व्यक्तिहरु गैरजिम्मेवार जस्तै बनेर जवाफ दिन्छन्, ‘बलात्कारको घटनामा विश्व परिवेश हेर्दा नेपाल पछि नै छ । सवा दुई सय देशको अवस्था हेर्दा धेरै चिन्तित हुनुपर्ने अवस्था छैन ।’

एकातिर बलात्कारको डरलाग्दो तथ्यांक अनि अर्कोतिर जिम्मेवार व्यक्तिहरुको गैरजिम्मेवार अभिव्यक्ति । यस्तो अभिव्यक्ति सुनेर बलात्कारपछि शारीरिक र मानसिक पीडामा छटपटाइरहेकी बालिकामा कस्तो असर पर्यो होला ? बलात्कारपछि हत्या गरिएका सम्झना, निर्मलाहरुको आत्मा कति रोयो होला ? नातिनातीनाको पनि विवाह गर्ने उमेरमा बलात्कृत भएकी ९० वर्षया वृद्धाकाे मनाेदशा कस्ताे भयाे होला ? एक पटक सोच्नु पर्दैन ? राज्यले न्याय दिन नसकेपछि, अपराधिलाई गतिलो सजाय दिन नसकेपछि कमसेकम सान्तवना दिनुपर्ने ठाउँमा यस्तो घृणित अभिव्यक्ति दिन मिल्छ ?

यस्तो अभिव्यक्ति सुनेर कसैलाई लाग्दैन बलात्कृत मानसिकता राज्यमा पनि जिवितै छ ? दिनप्रति दिन आउने बलात्कार, बलात्कारपछि हत्या, बाबुद्वारा छोरीको बलात्कार, आफ्नै दाजुले गरे बहिनीको बलात्कार जस्ता शीर्षकका डर लाग्दा समाचारले तर्साइरहँदा, अपराधीले सजाय नपाइरहँदा, पीडित बालिकादेखि वृद्धासम्मले न्याय नपाईरहँदा र राज्य गैरजिम्मेवार बिनिदिँदा तपाईलाई कमला गुरुङ बन्न मन लाग्दैन ? कमला गुरुङ बन्न सकिएन भने सम्झना त पक्कै बन्नुपर्छ, निर्मला बन्नुपर्छ । तपाई कमला बन्ने कि निर्मला ? कमला बन्ने कि सम्झना ? छोरीहरुलाई कमला बन्न सिकाउने कि निर्मला बन्न ?

(प्रस्तुत लेख अन्तर्राष्ट्रिय नेपाली पत्रकार सञ्जाल इञ्जाको सहयोगमा तयार पारिएको हो ।)

प्रतिक्रिया दिनुहोस्
विशेष

काठमाडौं । सत्तारुढ नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (नेकपा) को गत सचिवालय बैठकमा प्रधानमन्त्री एवं पार्टी अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीले राखेको मन्तव्यलाई…

काठमाडौं । कोरोना महामारीका कारण गत वैशाखमा हुन नसकेको कक्षा १२ को परीक्षा आजबाट सुरु भएको छ । देशभरका ४…

चुनावको नतिजा अस्वीकार गर्दै आएका अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले अन्ततः राष्ट्रपतिमा निर्वाचित जो बाइडेनका लागि सत्ता सञ्चालनको बाटो खोल्ने भएका…

भारतीय विदेश मन्त्रालयले विदेश सचिवस्तरीय वार्ता उच्च स्तरीय कूटनीतिक भ्रमणको निरन्तरता रहेको जनाएको छ ।

घरपायक परीक्षा केन्द्र र परीक्षाको ३५ दिनअघि नै परीक्षा केन्द्र छनोट गरिसक्नुपर्नेछ ।

हाल देशको पहाडी भूभागमा आंशिक बदली रहेको छ। देशका अन्य भूभागमा मौसम सामान्यता सफा रहेको छ।